จังหวัดยะลา เป็นจังหวัดที่ตั้งอยู่ทางตอนล่างของภาคใต้ของประเทศไทย มีพรมแดนติดกับประเทศมาเลเซีย และเป็นจังหวัดเดียวในกลุ่มจังหวัดชายแดนภาคใต้ที่ ไม่มีพื้นที่ติดทะเล ลักษณะภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ภูเขา ป่าไม้ และที่ราบลุ่มระหว่างหุบเขา ทำให้ยะลามีทรัพยากรธรรมชาติอุดมสมบูรณ์และมีสภาพแวดล้อมที่แตกต่างจากจังหวัดชายฝั่งของภาคใต้

ศูนย์กลางการปกครองคือ อำเภอเมืองยะลา ซึ่งได้รับการวางผังเมืองอย่างเป็นระเบียบ จนได้รับการยกย่องว่าเป็นหนึ่งในเมืองที่มีผังเมืองสวยงามของภาคใต้ เมืองยะลาทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางด้านการบริหาร การศึกษา และการค้าของจังหวัด รวมถึงเป็นจุดเชื่อมโยงการเดินทางระหว่างอำเภอภายในจังหวัดและพื้นที่ชายแดน

ภูมิประเทศของจังหวัดยะลาประกอบด้วยเทือกเขาและป่าดิบชื้นจำนวนมาก เป็นแหล่งต้นน้ำสำคัญของลุ่มน้ำภาคใต้ตอนล่าง พื้นที่ป่าไม้และเขตอนุรักษ์ธรรมชาติหลายแห่งช่วยรักษาความสมดุลของระบบนิเวศ และเป็นฐานทรัพยากรสำคัญของชุมชนในพื้นที่ นอกจากนี้ จังหวัดยะลายังมีแหล่งน้ำขนาดใหญ่ เช่น เขื่อนบางลาง ซึ่งมีบทบาททั้งด้านพลังงาน การชลประทาน และการท่องเที่ยว

ประชากรของจังหวัดยะลามีความหลากหลายทางวัฒนธรรม โดยส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลามและมีรากฐานวัฒนธรรมมลายูมุสลิมที่เข้มแข็ง ควบคู่กับชุมชนชาวไทยพุทธและกลุ่มชาติพันธุ์อื่น ๆ ที่อาศัยอยู่ร่วมกันอย่างใกล้ชิด วิถีชีวิตของผู้คนผูกพันกับศาสนา ชุมชน และครอบครัว ภาษา ประเพณี และอาหารท้องถิ่นสะท้อนอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของพื้นที่ชายแดนใต้ได้อย่างชัดเจน

ในด้านเศรษฐกิจ จังหวัดยะลาพึ่งพาภาคเกษตรกรรมเป็นหลัก พืชเศรษฐกิจสำคัญ ได้แก่ ยางพารา ผลไม้เขตร้อน และพืชสวนอื่น ๆ ควบคู่กับเศรษฐกิจชุมชน การค้าชายแดน และการแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร ซึ่งมีบทบาทต่อการสร้างรายได้และการจ้างงานในระดับท้องถิ่น

ยะลายังมีศักยภาพด้านการท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติและการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม เช่น พื้นที่ป่าเขา จุดชมวิวทะเลหมอกอัยเยอร์เวง (Skywalk ทะเลหมอก) และวิถีชีวิตชุมชนที่สะท้อนความเรียบง่ายและความหลากหลายทางวัฒนธรรม การท่องเที่ยวในจังหวัดยะลาจึงเน้นการเรียนรู้ การอยู่ร่วมกับชุมชน และการเคารพทรัพยากรธรรมชาติ