รัฐมะละกา เป็นรัฐขนาดเล็กที่ตั้งอยู่ทางชายฝั่งตะวันตกของประเทศมาเลเซีย บนคาบสมุทรมลายู มีที่ตั้งติดกับช่องแคบมะละกา ซึ่งเป็นเส้นทางเดินเรือและการค้าระหว่างประเทศที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ทำให้มะละกามีบทบาทโดดเด่นในประวัติศาสตร์การค้า การเมือง และวัฒนธรรมของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มายาวนานหลายศตวรรษ

เมืองหลวงของรัฐคือ เมืองมะละกา (Melaka City) ซึ่งเป็นศูนย์กลางการปกครอง เศรษฐกิจ และการท่องเที่ยวของรัฐ เมืองมะละกาได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกโดยองค์การยูเนสโก เนื่องจากมีคุณค่าทางประวัติศาสตร์และสถาปัตยกรรมที่สะท้อนการผสมผสานของอารยธรรมตะวันออกและตะวันตกอย่างชัดเจน

ในด้านประวัติศาสตร์ มะละกาเคยเป็นศูนย์กลางของอาณาจักรมะละกาโบราณ และต่อมาอยู่ภายใต้อิทธิพลของชาติตะวันตกหลายชาติ เช่น โปรตุเกส ดัตช์ และอังกฤษ ร่องรอยทางประวัติศาสตร์ยังคงปรากฏให้เห็นในรูปแบบของโบราณสถานและสถาปัตยกรรม เช่น ป้อมอา ฟาโมซา (A Famosa) อาคารสตัดเฮยส์ (Stadthuys) และโบสถ์เก่าแก่ต่าง ๆ ซึ่งล้วนเป็นแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญ

ประชากรของรัฐมะละกามีความหลากหลายทางชาติพันธุ์และวัฒนธรรม ประกอบด้วยชาวมลายู ชาวจีน ชาวอินเดีย และกลุ่มลูกผสมเปอรานากัน (Peranakan หรือบาบ๋า–โนนยา) ซึ่งมีวัฒนธรรม อาหาร และประเพณีที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว ความหลากหลายนี้ทำให้มะละกาเป็นรัฐที่มีสีสันทางวัฒนธรรมและมีอัตลักษณ์เฉพาะที่โดดเด่น

ในด้านเศรษฐกิจ มะละกามีฐานเศรษฐกิจที่หลากหลาย โดยภาคการท่องเที่ยวมีบทบาทสำคัญสูงสุด เนื่องจากรัฐมีแหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมจำนวนมาก นอกจากนี้ ยังมีภาคการค้า การบริการ และอุตสาหกรรมขนาดกลางและขนาดย่อมที่สนับสนุนเศรษฐกิจของรัฐอย่างต่อเนื่อง

มะละกายังเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่มีชื่อเสียงระดับนานาชาติ สถานที่ท่องเที่ยวสำคัญ เช่น ถนนจองเกอร์ (Jonker Street) ย่านเมืองเก่า พิพิธภัณฑ์ และชุมชนดั้งเดิม เปิดโอกาสให้นักท่องเที่ยวได้เรียนรู้ประวัติศาสตร์ วิถีชีวิต และวัฒนธรรมที่หลากหลายของผู้คนในพื้นที่